Kur’an 22 ylıdan fazla bir sürede yani 22 yıl 2 ay 22 gün devam eden sürede parça parça inmiştir. Sure ve ayetlerin dizilişi bu iniş sırasına göre değil, Peygamberimiz tarafından yine vahiyle yapılan bir düzenlemeye göredir. Kur’an’da bu gün art arda bulunan sure ve ayetlerin aralarında, iniş süreleri bakımından birkaç , hatta birkaç senelik zaman farkı olanlar vardır.
Kur’an mevcut düzeni bakımından, insanlığın bildiği tanıdığı tüm kitap örneklerine aykırı bir özelliktedir.* Kur’an’ın diğer kitaplar gibi bir ön sözü yoktur. *
* Ve yine diğer kitaplarda olduğu gibi, sınırlı konuları içeren bir bölümlenme ve konu başlıkları yoktur. *
* Farklı konulu ve amaçlı ayetlerin bir araya getirilmesi ile oluşturulmuştur* Öğüt ayetlerinden sonra mücadele ve savaşa ( cihad ) çağrı ayetleri, ondan sonrada hukuk kuralları ile ilgili bir ayet, daha sonra da herhangi bir peygamberin hikayesi ( kıssa ) gelebilmektedir.
Bu ve benzeri özellikler ile de alışılmış yazı kurallarına ve bilinen tertip şekillerine uymamaktadır. Örnek olarak Kur’an’ın 10. sırasında yer alan YUNUS suresi inceleyelim:
Bu surede, 1. ve 36. sureler arasında toplam 36 ayetle inkarcıların Kur’an hakkındaki şüpheleri ve bunlara verilen cevaplar ile şüphelerin iptali konusu işlenirken, 37. ayette inanmayanlara Kur’anla meydan okumaya geçilmekte ve bu anlatım 20 ayetle devam etmektedir.
" De ki : ‘ Sizin ortak koştuklarınızdan yaratmayı önce yapacak, öldükten sonra da çevirip tekrar yapacak var mı ‘ ? De ki : ‘ Allah, mahlukatı ( yarattıklarını ) önce yaratır, sonra çevirir yine yaratır. Artık nasıl saptırılırsınız ? ‘ " ( 10 / 34 )
" De ki : ‘ Sizin ortak koştuklarınızdan hakka hidayet eden var mı ? ‘ De ki : ‘ Allah hakka hidayet eder. O halde hakka hidayet eden mi uyulmaya daha layıktır, yoksa hidayet olunmadıkça kendi kendine hakka yönelemeyen mi ? O halde ne oluyorsunuz, nasıl hükmediyorsunuz ? ‘ " ( 10 / 35 )
" Onların çoğu yalnızca bu zan altında gider ; fakat zan, haktan hiçbir şey ifade etmez. Şüphesiz Allah onların be yaptıklarını bilip duruyor. " ( 10 / 36 )
" Bu Kur’an Allah’tan başkasına isnat edilecek ( dayandırılacak ) bir kitap değildir. Fakat o kendinden öncekinin bir onayı ve kitabın açıklamasıdır. Alemlerin Rabbi tarafından indirilmiştir. Bunda şüphe yoktur. " ( 10 / 37 )
" Onu uydurdu mu diyorlar. De ki : ‘ Öyle ise, haydi onun bir misli sure getirin ve Allah’tan başka kime gücünüz yeterse çağırın, eğer sözünüzde sadıksanız bunu yapın. ‘ " ( 10 / 38 )
İnanmayanlara Kur’an’la meydan okuma 56 ayetle sone ermekte ve 57. ayetle özendirme ve kokutma yoluyla inkarcıların Kur’an’ı onaylamasına çağrı başlamaktadır:
" Ey insanlar ! İşte size Rabbi'nizden bir öğüt ve gönüller derdine bir şifa ve müminler için bir hidayet ve rahmet geldi. " ( 10 / 57 )
" De ki : ‘ Allah’ın lütfuyla, rahmetiyle, ancak O’ nunla artık ferahlanın. O onların toplayıp durduklarından hayırlıdır. ‘ " ( 10 / 58 )
" De ki : ‘ Baksanıza Allah sizin için rızık olarak neler indirdi de siz onlardan bir haram bir helal yaptınız ! ‘ De ki : ‘ Size Allah mı izin verdi, yoksa Allah’a iftira mı ediyorsunuz. ‘ " ( 10 / 59 )
Kur’an’ın bu dağınık anlatım görüntüsü ile ilgili olarak şunları hatırlamamızda yarar vardır. Kur’an’ın 22 seneden fazla bir süre devam eden nüzulünün ( inişinin) çeşitli bölümleri, İslam davetinin kademelerindeki çeşitli ihtiyaçlara göre oldu. Bu sebeple böyle bir kitapta, diğer sıradan kitaplar ve din kitaplarındaki bir anlatım bütünlüğü aranmamalıdır. Çeşitli bölümlerin indiği dönemde küçük yazılı metinler halinde yayınlanmak üzere değil, ihtiyaca göre açık hitabeler ( söylevler ) halinde sunulmak üzere gönderilmiş olduğu ve bu amaca uygun bir şekilde yayılmıştır.
İşte bu özellikleri dikkate alarak Kur’an’ı incelediğimizde bu anlatım şeklinin amacına uygun olduğu görülecektir.
